Hannie Achterstraat

Als honingzwamschimmels een boom zijn binnengedrongen
banen de schimmeldraden zich een weg tussen bast en hout: in stevige strengen
met een beschermlaag van (zwarte) melanine (tegen looizuur).
Na het verteren van genoeg hout groeit dit mycelium talloze honingzwammen.

Nog lang nadat de schimmel in zijn boom leefde en werkte
blijven die (goed beschermde!) bundels intact, ook als de bast afvalt.
De melanine kleurde zwarte patronen in de kale stam en langzaamaan
schrompelen de strengen los en trekken lichte plekken uit het dode hout.

Tot er van het honingzwam-mycelium alleen nog tekeningen over zijn …

Nu geen zware natte sneeuw, maar lichte luchtige vlokken op
de stevig gebleven plataanbladeren, en losse donzige vlokjes op
de eerder geplette beukenbladeren. Maar al snel weer omgewoeld door 
merels, meesjes ea.: op zoek naar voedsel (beestjes, zaden).

Na één nacht vorst groeit er alweer ijs over het nog koude water.
De vallende sneeuw schildert droge plekken wit en smelt natte zwarte cirkels
waar moerasgas alweer gaatjes in het ijs heeft geborreld.

Geplet en doorweekt door de zware natte sneeuw zijn bladeren hun laatste geelbruine herfstkleuren wel kwijt en dooien zompig zwart onder de sneeuw uit.
Dan drogen ze weer langzaam los van elkaar, naar lichtere kleuren:
populier in ronde patronen, en beuken met hun donker getekende natte nerven.

Alle kiemplantjes van klimopereprijs konden al stevig staan onder de sneeuw
maar deze nieuwe speenkruidblaadjes moeten zich nu
onder de nog natte zware beukenbladeren uit groeien.

En deze rode kelkzwammetjes zagen hun kans schoon: beschut tussen
dood blad, en als stevig winterzwammetje kan hij wel wat vorst hebben.

In de winter nog zulke verse heldere paddestoeltjes?!
Ook al zijn fluweelpootjes niet echt winterhard, toch groeien ze goed
in de winter (nov t/m maart), beter dan andere zachte zwammen:
die vriezen sneller stuk en komen dan slap en rottend uit de sneeuw.

Als hun mycelium (zwamvlok) genoeg uit hun dode boom heeft verteerd
zoekt het barsten en spleten om grote bundels fluweelpootjes
naar buiten te groeien: voor (heel) veel sporen die
in ander dood hout weer nieuwe mycelia kunnen laten groeien.

Maar dit klopt zo niet: hoedjes op hun zijkant! Zo kunnen de sporen niet
vrijuit van hun plaatjes in de wind vallen! Dat moet aangepakt:
sinds het omvallen van deze boom krommen de jongere zwammen 
hun fluwelen ‘pootjes’ zo, dat hun hoedjes weer goed horizontaal groeien.

Op eeuwige (Joodse) graven hebben korstmossen alle tijd om traag maar gestaag
rondom uit te groeien, tot je op een buur botst: daar kun je overheen groeien
of je deelt de ruimte en groeit samen een grens.

Zo strak groeien ze over de steen dat de teksten leesbaar blijven,
tot in der eeuwigheid? Nee, zo lang leven korstmossen nou ook weer niet ..

Over de ‘lijken’ van de oude korstmossen groeiden gewoon weer nieuwe,
en waar de steen dwars door ze heen is gebarsten, leven ze stug door ..

Foto’s: Joodse begraafplaats Ouderkerk a/d Amstel
Soorten: plat dambordje, citroenkorst
Klik hier voor andere korstmossen op stoepsteen ea